સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના 2026: દીકરીના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે રોકાણ, ફાયદા અને ગણતરી

દરેક માતા-પિતાનું સપનું હોય છે કે તેમની દીકરી ભણી-ગણીને ખૂબ આગળ વધે અને તેના લગ્ન ધામધૂમથી થાય. પરંતુ આજના મોંઘવારીના જમાનામાં શિક્ષણ અને અન્ય ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે યોગ્ય સમયે રોકાણ કરવું ખૂબ જ જરૂરી છે. ભારત સરકાર દ્વારા સંચાલિત ‘સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના’ (Sukanya Samriddhi Yojana) એ દીકરીઓના સુરક્ષિત ભવિષ્ય માટેની સર્વશ્રેષ્ઠ બચત યોજના છે.

સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના શું છે?

સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના એ ‘બેટી બચાવો, બેટી પઢાવો’ અભિયાનનો એક ભાગ છે. આ એક નાની બચત યોજના છે જે ખાસ કરીને દીકરીઓના શિક્ષણ અને લગ્ન માટે ભંડોળ એકઠું કરવામાં મદદ કરે છે. આ યોજનામાં અન્ય ઘણી બચત યોજનાઓ કરતા વધુ વ્યાજ મળે છે.

સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ અને પાત્રતા

1. ઉંમર મર્યાદા: દીકરીના જન્મથી લઈને તે 10 વર્ષની થાય ત્યાં સુધીમાં તેનું ખાતું ખોલાવી શકાય છે.
2. કોણ ખોલાવી શકે?: દીકરીના માતા-પિતા અથવા કાનૂની વાલી પોસ્ટ ઓફિસ કે કોઈપણ સરકારી બેંકમાં ખાતું ખોલાવી શકે છે.
3. ખાતાની સંખ્યા: એક પરિવારમાં વધુમાં વધુ 2 દીકરીઓ માટે ખાતું ખોલાવી શકાય છે (જો જોડિયા દીકરીઓ હોય તો 3 પણ માન્ય છે).
4. રોકાણની રકમ: તમે વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા ₹250 થી લઈને વધુમાં વધુ ₹1,50,000 સુધી જમા કરાવી શકો છો.

સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનાના ફાયદા (Benefits)

• ઉંચો વ્યાજ દર: સરકાર દર ક્વાર્ટરમાં આ યોજનાના વ્યાજ દર નક્કી કરે છે. હાલમાં આ યોજના પર 8.2% જેટલું આકર્ષક વ્યાજ મળી રહ્યું છે.
• ટેક્સમાં છૂટ (Tax Benefits): આ યોજના EEE (Exempt-Exempt-Exempt) કેટેગરીમાં આવે છે. એટલે કે, રોકાણ કરેલી રકમ, મળતું વ્યાજ અને મેચ્યોરિટી વખતે મળતી રકમ – ત્રણેય સંપૂર્ણપણે ટેક્સ ફ્રી છે (Income Tax Section 80C હેઠળ).
• ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ (Compound Interest): આમાં વ્યાજ પર પણ વ્યાજ મળે છે, જેના કારણે લાંબા ગાળે મોટું ફંડ તૈયાર થાય છે.
• સુરક્ષિત રોકાણ: આ સરકારી યોજના હોવાથી તમારું રોકાણ 100% સુરક્ષિત છે.

ખાતું ક્યારે પાકે (Maturity Period)?

• આ ખાતું ખોલાવ્યાના 21 વર્ષ બાદ મેચ્યોર થાય છે.
• તમારે ખાતું ખોલાવ્યાના 15 વર્ષ સુધી જ રકમ જમા કરાવવાની હોય છે. છેલ્લા 6 વર્ષ સુધી રકમ જમા કરવાની જરૂર નથી, પરંતુ તેના પર વ્યાજ મળતું રહે છે.
• જો દીકરી 18 વર્ષની થાય અને તેના ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે જરૂર હોય, તો તમે જમા રકમના 50% ઉપાડી શકો છો.

સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના ગણતરી (Calculation Table)

ધારો કે તમે દર મહિને ચોક્કસ રકમ જમા કરો છો, તો 21 વર્ષ પછી અંદાજે કેટલી રકમ મળશે તેની વિગત નીચે મુજબ છે (8.2% વ્યાજ દર મુજબ):

વિકલ્પ 1: માસિક ₹1,000 નું રોકાણ

• વાર્ષિક રોકાણ: ₹12,000
• 15 વર્ષમાં કુલ જમા રકમ: ₹1,80,000
• 21 વર્ષે મળવાપાત્ર રકમ: ₹5,54,206

વિકલ્પ 2: માસિક ₹2,500 નું રોકાણ

• વાર્ષિક રોકાણ: ₹30,000
• 15 વર્ષમાં કુલ જમા રકમ: ₹4,50,000
• 21 વર્ષે મળવાપાત્ર રકમ: ₹13,85,515

વિકલ્પ 3: માસિક ₹5,000 નું રોકાણ

• વાર્ષિક રોકાણ: ₹60,000
• 15 વર્ષમાં કુલ જમા રકમ: ₹9,00,000
• 21 વર્ષે મળવાપાત્ર રકમ: ₹27,71,031

વિકલ્પ 4: માસિક ₹10,000 નું રોકાણ

• વાર્ષિક રોકાણ: ₹1,20,000
• 15 વર્ષમાં કુલ જમા રકમ: ₹18,00,000
• 21 વર્ષે મળવાપાત્ર રકમ: ₹55,42,062

વિકલ્પ 5: માસિક ₹12,500 નું રોકાણ (મહત્તમ)

• વાર્ષિક રોકાણ: ₹1,50,000
• 15 વર્ષમાં કુલ જમા રકમ: ₹22,50,000
• 21 વર્ષે મળવાપાત્ર રકમ: ₹69,27,578

(નોંધ: વ્યાજ દર સરકાર દ્વારા બદલાઈ શકે છે, તેથી રકમમાં થોડો ફેરફાર થઈ શકે છે.)

ખાતું ખોલાવવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજો (Documents)

1. દીકરીનું જન્મનું પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate).
2. માતા-પિતા કે વાલીનું આધાર કાર્ડ અને પાન કાર્ડ.
3. રહેઠાણનો પુરાવો (લાઈટ બિલ, રેશન કાર્ડ વગેરે).
4. દીકરી અને વાલીના પાસપોર્ટ સાઈઝના ફોટા.