ટેક્સ ફ્રી કમાણી: આ 7 જગ્યાએ રોકાણ કરીને મેળવો ટેક્સમાં પૂરી છૂટ | Tax Free Investment Options in India

Tax ફ્રી કમાણી કરવી છે? આ 7 જગ્યાએ કરો રોકાણ અને બચાવો લાખોનો ટેક્સ

ભારતમાં મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે કમાણી કરવી જેટલી મહત્વની છે, તેટલું જ મહત્વનું છે તે કમાણી પર ટેક્સ બચાવવો. ઇનકમ ટેક્સ એક્ટની વિવિધ કલમો હેઠળ ભારત સરકાર નાગરિકોને અમુક એવા રોકાણના વિકલ્પો આપે છે જેમાં મળતું વ્યાજ કે મેચ્યોરિટીની રકમ સંપૂર્ણપણે ટેક્સ-ફ્રી હોય છે.

જો તમે પણ સ્માર્ટ ફાઈનાન્શિયલ પ્લાનિંગ કરવા માંગો છો, તો અહીં એવા 7 મુખ્ય વિકલ્પોની વિગતવાર માહિતી આપી છે જ્યાં તમે ટેક્સ ભર્યા વગર સારી કમાણી કરી શકો છો.

1. પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF) – સુરક્ષિત અને સંપૂર્ણ કરમુક્ત – Tax Free Investment Options in India

PPF એ ભારત સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી સૌથી લોકપ્રિય બચત યોજના છે. તેમાં રોકાણ કરવાથી તમને કલમ 80C હેઠળ ₹1.5 લાખ સુધીની છૂટ મળે છે, અને સૌથી મોટી વાત એ છે કે તેની મેચ્યોરિટી પર મળતી રકમ અને વ્યાજ પર એક રૂપિયો પણ ટેક્સ ભરવો પડતો નથી.

• ઉદાહરણ: ધારો કે તમે દર વર્ષે ₹1,50,000 PPF માં જમા કરો છો. 15 વર્ષના અંતે 7.1% વ્યાજ મુજબ તમારી પાસે અંદાજે ₹40.68 લાખનું ફંડ તૈયાર થશે.
• ટેક્સ બેનિફિટ: આ ₹40.68 લાખમાં તમારું વ્યાજ ₹18.18 લાખ છે. જો તમે અન્ય કોઈ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) કરી હોત, તો તમારે આ વ્યાજ પર તમારા સ્લેબ મુજબ (દા.ત. 30%) ટેક્સ ભરવો પડત, પણ PPF માં આ પૂરેપૂરી રકમ તમારા ખિસ્સામાં જશે.

2. સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY) – દીકરીના ભવિષ્ય માટે શ્રેષ્ઠ – Tax Free Investment Options in India

જો તમારે 10 વર્ષથી નાની દીકરી હોય, તો આ યોજના ટેક્સ બચાવવાનો ઉત્તમ માર્ગ છે. આમાં PPF કરતા પણ વધુ વ્યાજ મળે છે.

• વિગત: આમાં પણ વાર્ષિક ₹1.5 લાખ સુધીનું રોકાણ ટેક્સ ફ્રી છે.
• ઉદાહરણ: જો તમે દીકરીના જન્મ સમયે દર વર્ષે ₹1 લાખનું રોકાણ શરૂ કરો છો, તો 21 વર્ષ પછી જ્યારે ખાતું મેચ્યોર થશે ત્યારે મળતી મોટી રકમ (જેમાં વ્યાજ અને બોનસ સામેલ હશે) સંપૂર્ણપણે કરમુક્ત હશે. શિક્ષણ કે લગ્ન સમયે આ રકમ ખૂબ મોટી રાહત આપે છે.

3. જીવન વીમા પૉલિસીની મેચ્યોરિટી (Life Insurance – Sec 10(10D))

જીવન વીમો માત્ર સુરક્ષા જ નથી આપતો, પરંતુ તેની મેચ્યોરિટીની રકમ પણ ટેક્સ-ફ્રી હોઈ શકે છે.

• શરત: ઇનકમ ટેક્સની કલમ 10(10D) મુજબ, જો તમારું વાર્ષિક પ્રીમિયમ સમ એશ્યોર્ડ (વીમાની રકમ) ના 10% કરતા ઓછું હોય, તો મેચ્યોરિટી પર મળતી રકમ ટેક્સ ફ્રી છે.
• ઉદાહરણ: તમે ₹10 લાખનો વીમો લીધો છે અને તેનું વાર્ષિક પ્રીમિયમ ₹50,000 છે. 20 વર્ષ પછી જ્યારે તમને ₹15 લાખ (બોનસ સાથે) પાછા મળે છે, ત્યારે તમારે તેના પર કોઈ ટેક્સ આપવો પડશે નહીં. (નોંધ: ₹5 લાખથી વધુ પ્રીમિયમ ધરાવતી નવી પૉલિસીઓ માટે નિયમો બદલાયા છે).

4. ગ્રેચ્યુટી (Gratuity) – નિવૃત્તિ પરનું ખાસ ભેટ

જ્યારે તમે કોઈ એક સંસ્થામાં સતત 5 વર્ષ કે તેથી વધુ સમય સુધી સેવા આપો છો, ત્યારે કંપની તમને ગ્રેચ્યુટી આપે છે.

• નિયમ: સરકારી કર્મચારીઓ માટે ગ્રેચ્યુટી સંપૂર્ણ ટેક્સ ફ્રી છે. ખાનગી કર્મચારીઓ માટે ₹20 લાખ સુધીની ગ્રેચ્યુટી ટેક્સ ફ્રી છે.
• ઉદાહરણ: ધારો કે તમે 25 વર્ષ નોકરી કરી અને રિટાયરમેન્ટ વખતે તમને ₹18 લાખ ગ્રેચ્યુટી પેટે મળે છે. આ રકમ ₹20 લાખની મર્યાદામાં હોવાથી તમારે તેના પર કોઈ ઇનકમ ટેક્સ ભરવાનો રહેશે નહીં.

5. EPF ઉપાડ (Employee Provident Fund)

પગારદાર વ્યક્તિઓના પગારમાંથી દર મહિને PF કપાય છે. આ રકમ લાંબા ગાળે મોટું ભંડોળ બને છે.

• શરત: જો તમે સતત 5 વર્ષની નોકરી પછી PF ના પૈસા ઉપાડો છો, તો તે રકમ અને તેના પર મળતું વ્યાજ સંપૂર્ણ ટેક્સ ફ્રી છે.
• ઉદાહરણ: તમે બે અલગ-અલગ કંપનીમાં થઈને કુલ 6 વર્ષ કામ કર્યું અને તમારું PF ફંડ ₹10 લાખ જમા થયું છે. જો તમે આ પૈસા ઉપાડો છો, તો તે ‘ટેક્સ ફ્રી ઇનકમ’ ગણાશે. પરંતુ જો તમે 3 વર્ષમાં જ પૈસા ઉપાડી લો, તો તેના પર ટેક્સ લાગશે.

6. હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA) – ભાડે રહેતા લોકો માટે રાહત

જો તમે નોકરી કરો છો અને ભાડાના મકાનમાં રહો છો, તો તમારા પગારનો એક મોટો હિસ્સો ટેક્સમાંથી બચી શકે છે.

• ગણતરીનું ઉદાહરણ: ધારો કે તમારો બેઝિક પગાર ₹50,000 છે અને તમે ₹15,000 ભાડું ભરો છો.
  1. વાસ્તવિક મળતું HRA.
  2. ભરેલું ભાડું – બેઝિક પગારના 10%.
  3. બેઝિક પગારના 40% (નોન-મેટ્રો શહેર). આ ત્રણમાંથી જે રકમ સૌથી ઓછી હશે, તે તમારા પગારમાંથી બાદ મળશે અને તેના પર ટેક્સ નહીં લાગે. આ રીતે તમે દર મહિને હજારો રૂપિયાનો ટેક્સ બચાવી શકો છો.

7. ખેતીવાડીની આવક (Agricultural Income)

ભારત એક કૃષિપ્રધાન દેશ હોવાથી, ખેતીમાંથી થતી આવક પર સીધો ટેક્સ લાગતો નથી.

• વિગત: ઇનકમ ટેક્સ એક્ટની કલમ 10(1) હેઠળ, ખેતીની જમીનમાંથી મળતું ભાડું અથવા ખેત પેદાશોના વેચાણમાંથી થતી કમાણી સંપૂર્ણ કરમુક્ત છે.
• ઉદાહરણ: જો કોઈ ખેડૂત વર્ષે ₹10 લાખના કપાસ કે ઘઉં વેચે છે, તો તેણે તે ₹10 લાખ પર સરકારને કોઈ ઇનકમ ટેક્સ ચૂકવવાનો હોતો નથી. જોકે, અન્ય વ્યવસાયિક આવક સાથે તેને રિટર્નમાં દર્શાવવી જરૂરી છે.

ટેક્સ ફ્રી રોકાણની સરખામણી (Quick Table)

રોકાણનું નામ	લોક-ઇન પિરિયડ	ટેક્સ બેનિફિટ (કલમ)	વ્યાજ દર (અંદાજિત)
PPF	15 વર્ષ	80C & Sec 10	7.1%
SSY	દીકરી 21 વર્ષની થાય ત્યાં સુધી	80C & Sec 10	8.2%
EPF	5 વર્ષની નોકરી	Sec 10	8.25%
Insurance	પૉલિસી મુજબ	Sec 10(10D)	પૉલિસી મુજબ

તમારે શું કરવું જોઈએ?

ટેક્સ બચાવવા માટે માત્ર છેલ્લી ઘડીએ રોકાણ કરવાને બદલે, નાણાકીય વર્ષની શરૂઆતથી જ પ્લાનિંગ કરો. જો તમે લાંબા ગાળાનું વિચારતા હોવ તો PPF અને SSY શ્રેષ્ઠ છે. જો તમે નોકરીયાત હોવ તો HRA અને EPF નો મહત્તમ લાભ લો.