પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજના 2026: પતિ-પત્ની સાથે મળીને દર મહિને મેળવો ₹9,250ની ફિક્સ આવક

પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજના (MIS) 2026: સુરક્ષિત રોકાણ અને દર મહિને ખાતરીપૂર્વકની કમાણી

આજના સમયમાં મોંઘવારી સામે લડવા માટે માત્ર બચત પૂરતી નથી, પરંતુ એવી જગ્યાએ રોકાણ કરવું જરૂરી છે જ્યાંથી દર મહિને આવક થતી રહે. જો તમે શેરબજાર કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડના જોખમથી દૂર રહીને સરકારી ગેરંટી સાથે વળતર મેળવવા માંગતા હોવ, તો પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજના (Post Office Monthly Income Scheme – POMIS) તમારા માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.

ખાસ કરીને નિવૃત્ત વડીલો અથવા જેઓ પોતાની બચત પર ઘરનું ગુજરાન ચલાવવા માંગે છે, તેમના માટે આ યોજના આશીર્વાદ સમાન છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે આ યોજના શું છે અને તમે તમારી પત્ની સાથે મળીને આ યોજનાનો મહત્તમ લાભ કેવી રીતે ઉઠાવી શકો છો.

૧. પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજના શું છે?

પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજના એ ભારત સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી એક લોકપ્રિય બચત યોજના છે. આ યોજનામાં તમારે એક જ વાર (એકમુશ્ત) રકમ જમા કરાવવાની હોય છે અને તેના બદલામાં સરકાર તમને દર મહિને વ્યાજ તરીકે ચોક્કસ આવક આપે છે. 5 વર્ષની મુદત પૂરી થયા પછી, તમારી મૂળ જમા કરેલી રકમ તમને પૂરેપૂરી પરત મળી જાય છે.

૨. ફેબ્રુઆરી 2026 ના લેટેસ્ટ અપડેટ મુજબ મુખ્ય વિગતો

ભારત સરકાર દ્વારા દર ત્રણ મહિને વ્યાજ દરોની સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. હાલમાં આ યોજનાની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:

• વ્યાજ દર: 7.4% પ્રતિ વર્ષ (વાર્ષિક).
• રોકાણની મુદત: 5 વર્ષ (60 મહિના).
• ખાતાનો પ્રકાર: વ્યક્તિગત (Single) અથવા સંયુક્ત (Joint – મહત્તમ 3 વ્યક્તિ).
• ન્યૂનતમ રોકાણ: માત્ર ₹1,000 થી શરૂઆત કરી શકાય છે.

૩. રોકાણની મર્યાદા: વ્યક્તિગત vs સંયુક્ત ખાતું

આ યોજનાની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની રોકાણની મર્યાદા છે. જો તમે તમારી પત્ની સાથે મળીને સંયુક્ત ખાતું (Joint Account) ખોલાવો છો, તો તમે બમણું રોકાણ કરી શકો છો અને વળતર પણ વધુ મેળવી શકો છો.

ખાતાનો પ્રકાર	મહત્તમ રોકાણ મર્યાદા
વ્યક્તિગત ખાતું (Single Account)	₹9,00,000
સંયુક્ત ખાતું (Joint Account)	₹15,00,000

ખાસ નોંધ: સંયુક્ત ખાતામાં દરેક સભ્યનો હિસ્સો સમાન ગણવામાં આવે છે. દાખલા તરીકે, જો તમે તમારી પત્ની સાથે મળીને ₹15 લાખ રોકો છો, તો કાયદાકીય રીતે બંનેના નામે ₹7.5 – ₹7.5 લાખનું રોકાણ ગણાશે.

૪. આવકની ગણતરી: દર મહિને કેટલા રૂપિયા મળશે?

ચાલો એક ઉદાહરણ દ્વારા સમજીએ. ધારો કે તમે અને તમારી પત્ની સાથે મળીને આ યોજનામાં ₹15,00,000 નું રોકાણ કરો છો. તો હાલના 7.4% ના વ્યાજ દર મુજબ ગણતરી આ પ્રમાણે થશે:

• કુલ રોકાણ રકમ: ₹15,00,000
• વાર્ષિક વ્યાજ (7.4% મુજબ): ₹15,00,000 * 0.074 = ₹1,11,000
• માસિક વ્યાજ (દર મહિનાની આવક): ₹1,11,000 / 12 = ₹9,250

આમ, દર મહિને તમારા બેંક ખાતામાં ₹9,250 ની રકમ જમા થશે. આ રકમનો ઉપયોગ તમે ઘરખર્ચ, વીજળીનું બિલ, બાળકોની ટ્યુશન ફી કે દવાઓ માટે કરી શકો છો. 5 વર્ષ પૂરા થતા તમને તમારા ₹15 લાખ સુરક્ષિત પાછા મળશે.

૫. પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજનાના ફાયદાઓ

1. સરકારી સુરક્ષા: આ યોજના ભારત સરકારની હોવાથી તમારા પૈસા ડૂબવાનો કોઈ ભય નથી.
2. નિશ્ચિત માસિક આવક: બજારમાં ભલે ગમે તેટલા ચડાવ-ઉતાર આવે, પરંતુ તમારું માસિક વ્યાજ નક્કી કરેલા દરે જ મળતું રહેશે.
3. સરળ ટ્રાન્સફર: જો તમે તમારું નિવાસસ્થાન બદલો છો, તો તમે તમારું ખાતું દેશની કોઈપણ પોસ્ટ ઓફિસમાં સરળતાથી ટ્રાન્સફર કરાવી શકો છો.
4. વારસદાર (Nominee) ની સુવિધા: ખાતું ખોલાવતી વખતે તમે તમારા પરિવારના સભ્યને વારસદાર તરીકે ઉમેરી શકો છો.
5. પુનઃ રોકાણ (Re-investment): 5 વર્ષ પછી જો તમે ઈચ્છો તો, તે જ રકમને ફરીથી નવી મુદત માટે રોકી શકો છો.

૬. ખાતું ખોલાવવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજો

જો તમે પત્ની સાથે મળીને સંયુક્ત ખાતું ખોલાવવા માંગતા હોવ, તો નીચે મુજબના કાગળો તૈયાર રાખવા પડશે:

• ઓળખનો પુરાવો: આધાર કાર્ડ અથવા પાન કાર્ડ.
• સરનામાનો પુરાવો: રેશન કાર્ડ, ચૂંટણી કાર્ડ અથવા વીજળી બિલ.
• ફોટોગ્રાફ: બંને વ્યક્તિના 3-3 તાજેતરના પાસપોર્ટ સાઈઝના ફોટા.
• બેંક વિગતો: વ્યાજની રકમ મેળવવા માટે પોસ્ટ ઓફિસનું બચત ખાતું અથવા અન્ય બેંકની પાસબુક.

૭. ખાતું ખોલાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા

1. સૌ પ્રથમ તમારી નજીકની પોસ્ટ ઓફિસની મુલાકાત લો અને MIS ખાતું ખોલવાનું ફોર્મ મેળવો.
2. ફોર્મમાં તમારી અને તમારી પત્નીની તમામ વિગતો ચોકસાઈપૂર્વક ભરો.
3. બંને વ્યક્તિએ ફોર્મ પર જરૂરી જગ્યાએ સહી કરવી પડશે.
4. તમામ દસ્તાવેજોની સ્વ-પ્રમાણિત નકલો (Self-attested copies) જોડો.
5. રોકાણની રકમ ચેક દ્વારા અથવા રોકડ (પોસ્ટ ઓફિસના નિયમ મુજબ) જમા કરાવો.
6. પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી તમને એક પાસબુક આપવામાં આવશે જેમાં તમારા રોકાણની તમામ વિગતો હશે.

૮. સમય પહેલા પૈસા ઉપાડવાના નિયમો

કટોકટીના સમયે જો તમારે 5 વર્ષ પહેલા પૈસા ઉપાડવા હોય, તો નીચે મુજબની કપાત (Penalty) થશે:

• 1 વર્ષ પહેલા: ખાતું બંધ કરી શકાતું નથી અને પૈસા ઉપાડી શકાતા નથી.
• 1 થી 3 વર્ષની વચ્ચે: જો તમે ખાતું બંધ કરો છો, તો તમારી જમા રકમમાંથી 2% રકમ કાપી લેવામાં આવશે.
• 3 થી 5 વર્ષની વચ્ચે: તમારી કુલ જમા રકમમાંથી 1% રકમ પેનલ્ટી તરીકે કાપી લેવામાં આવશે.

૯. ટેક્સ (કર) અંગેની માહિતી

યાદ રાખો કે પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજનામાં મળતું વ્યાજ તમારી વાર્ષિક આવકમાં ઉમેરાય છે અને તેના પર ઇન્કમ ટેક્સ લાગે છે (જો તમારી કુલ આવક ટેક્સ ફ્રી મર્યાદાથી વધુ હોય તો). જોકે, આ યોજનામાં સરકાર દ્વારા TDS (Tax Deducted at Source) કાપવામાં આવતો નથી, જે રોકાણકારો માટે રાહતની વાત છે.