સોનું-ચાંદી હવે જૂની વાત! હવે તાંબું બનશે ‘નવો કિંગ’: જાણો કેમ તાંબાના ભાવમાં આવી રહ્યો છે તોતિંગ ઉછાળો? -Copper Price

રોકાણની વાત આવે ત્યારે આપણા મનમાં સૌથી પહેલા સોનું કે ચાંદી યાદ આવે છે. પરંતુ અત્યારે બજારમાં કંઈક અલગ જ રમત ચાલી રહી છે! વર્ષ 2025ના અંત સુધીમાં તાંબાએ (Copper) જે રફ્તાર પકડી છે, તેને જોઈને મોટા મોટા દિગ્ગજો પણ કહી રહ્યા છે કે— “Copper is the New King!”

કેમ તાંબું આટલું મોંઘું થઈ રહ્યું છે? માત્ર ઘરેણાં કે વાસણો પૂરતું મર્યાદિત રહેતું તાંબું હવે દુનિયાની અર્થવ્યવસ્થાની કરોડરજ્જુ બની ગયું છે. તેના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:

1. AI અને ડેટા સેન્ટર્સનો ક્રેઝ: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના જમાનામાં મોટા ડેટા સેન્ટર્સની જરૂર પડે છે. આ ડેટા સેન્ટર્સમાં હજારો કિલોમીટરના વાયરિંગ અને હાઈ-ટેક કૂલિંગ સિસ્ટમ માટે તાંબાનો ઉપયોગ અનિવાર્ય છે. ભારતમાં જે રીતે AI હબ બની રહ્યું છે, ત્યાં તાંબા વગર કામ ચાલવું અશક્ય છે.

2. ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સ (EV) અને ગ્રીન એનર્જી: એક સામાન્ય પેટ્રોલ કાર કરતાં ઇલેક્ટ્રિક કારમાં 3 થી 4 ગણું વધુ તાંબું વપરાય છે. આ ઉપરાંત સોલાર પેનલ અને વિન્ડ ટર્બાઇનમાં પણ તાંબાનો ભારે વપરાશ થાય છે. જેમ જેમ દુનિયા પ્રદૂષણ મુક્ત ઊર્જા તરફ વળશે, તેમ તાંબાની માંગ આસમાને પહોંચશે.

3. માંગ વધુ, પુરવઠો ઓછો (Demand vs Supply Gap): ન્યૂઝ એજન્સી રોયટર્સના રિપોર્ટ મુજબ, વર્ષ 2025માં તાંબાના ઉત્પાદનમાં 1.24 લાખ ટનની ઘટ જોવા મળી હતી, જે 2026માં વધીને 1.50 લાખ ટન સુધી પહોંચી શકે છે. નવી ખાણો ખોદવામાં વિલંબ અને પર્યાવરણીય નિયમોને કારણે તાંબાનું ઉત્પાદન માંગને પહોંચી વળતું નથી.

આંકડા શું કહે છે? – Copper Price

• વર્તમાન ભાવ: વિશ્વબજારમાં તાંબું આશરે $12,000 પ્રતિ મેટ્રિક ટનના ઓલ-ટાઇમ હાઇ લેવલ પર છે.
• વળતર: માત્ર આ વર્ષમાં જ તાંબાના ભાવમાં 40% થી વધુનો વધારો જોવા મળ્યો છે.
• ભવિષ્ય: નિષ્ણાતોના મતે એલ્યુમિનિયમ અને તાંબામાં હજુ પણ મોટી ‘રેલી’ (ભાવ વધારો) આવવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.

નિષ્ણાતોનો મત: “જો તમે લાંબા ગાળા માટે સુરક્ષિત અને મજબૂત વળતર આપતું રોકાણ શોધી રહ્યા હોવ, તો તાંબું એ સોના-ચાંદી કરતા પણ વધુ આકર્ષક સાબિત થઈ શકે છે.”

ઔદ્યોગિકીકરણ અને ટેકનોલોજીના કારણે તાંબાની અછત સર્જાઈ રહી છે. જ્યારે કોઈ વસ્તુની માંગ વધે અને પુરવઠો ઘટે, ત્યારે તેના ભાવ વધવા સ્વાભાવિક છે. એટલે જ અત્યારે રોકાણકારો માટે તાંબું ‘રેડ ગોલ્ડ’ (લાલ સોનું) સાબિત થઈ રહ્યું છે.

તાંબાનો નવો યુગ: શા માટે તેને ‘Red Gold’ કહેવામાં આવે છે?

તાંબું માત્ર એક ધાતુ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્રનું એક એવું એન્જિન છે જે હવે ‘સુપર-સાઇકલ’માં પ્રવેશી રહ્યું છે. ચાલો સમજીએ તાંબાના ભાવ વધવા પાછળના ૪ મુખ્ય અને ઊંડા કારણો:

રોકાણકારો માટે તક:

જો તમે તાંબામાં રોકાણ કરવા માંગતા હોવ, તો સીધું તાંબું ખરીદવાને બદલે નિષ્ણાતો આ વિકલ્પો સૂચવે છે:

1. કોમોડિટી માર્કેટ (MCX): જ્યાં તાંબાના ફ્યુચર્સમાં ટ્રેડિંગ કરી શકાય.
2. તાંબાની કંપનીઓના શેર: જે કંપનીઓ તાંબાનું ખનન (Mining) કે રિફાઇનિંગ કરે છે (દા.ત. હિન્દુસ્તાન કોપર).
3. ETFs: મ્યુચ્યુઅલ ફંડ જે કોમોડિટીમાં રોકાણ કરે છે.