DigiLocker થી Passport Verification: હવે દસ્તાવેજોની ચિંતા છોડો!

શું તમે નવા પાસપોર્ટ માટે અરજી કરી રહ્યા છો? તો તમારા માટે એક સારા સમાચાર છે! ભારત સરકારે DigiLocker (ડિજીલોકર) ને Passport Seva (પાસપોર્ટ સેવા) સિસ્ટમ સાથે જોડી દીધું છે, જેનાથી પાસપોર્ટ વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા ઘણી સરળ બની ગઈ છે.

જો તમે ભારતના નાગરિક છો અને નવા પાસપોર્ટ માટે અરજી કરી રહ્યા છો અથવા તમારા હાલના પાસપોર્ટનું રિન્યુઅલ (Renewal) કરાવી રહ્યા છો, તો તમારા માટે એક ક્રાંતિકારી સમાચાર છે. ભારત સરકારે DigiLocker (ડિજીલોકર) પ્લેટફોર્મને સીધું જ Passport Seva Portal (પાસપોર્ટ સેવા પોર્ટલ) સાથે જોડી દીધું છે. આ જોડાણથી પાસપોર્ટ વેરિફિકેશન (Passport Verification) પ્રક્રિયા માત્ર ઝડપી જ નહીં, પણ લગભગ પેપરલેસ બની ગઈ છે.

• ઓનલાઈન અરજી: જ્યારે તમે પાસપોર્ટ સેવા પોર્ટલ પર ઓનલાઈન અરજી કરો, ત્યારે આધાર કાર્ડ જેવા દસ્તાવેજો સબમિટ કરવા માટે “DigiLocker નો ઉપયોગ કરો” વિકલ્પ પસંદ કરો.
• ડિજિટલ દસ્તાવેજો: DigiLocker દ્વારા રજૂ કરાયેલા દસ્તાવેજો (જેમ કે આધાર, પાન કાર્ડ, વગેરે) સીધા જ સરકારી વિભાગ દ્વારા જારી કરાયેલા હોવાથી, તે સંપૂર્ણપણે માન્ય ગણાય છે.
• PSK ખાતે રાહત: જો તમે DigiLocker દ્વારા દસ્તાવેજો શેર કર્યા હોય, તો Passport Seva Kendra (PSK) પર તમારે તે દસ્તાવેજોની ઓરિજિનલ નકલો સાથે રાખવાની જરૂરિયાત ઘટી જાય છે.

આ વિગતવાર માર્ગદર્શિકામાં, અમે સમજીશું કે કેવી રીતે DigiLocker નો ઉપયોગ કરીને તમે તમારા પાસપોર્ટની અરજીની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવી શકો છો, કયા કયા દસ્તાવેજો રજૂ કરી શકાય છે, અને Passport Seva Kendra (PSK) પર વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા કેવી રીતે બદલાઈ છે.

DigiLocker શું છે?

DigiLocker એ ભારત સરકારના ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલય (MeitY) હેઠળનું એક સુરક્ષિત ક્લાઉડ-આધારિત પ્લેટફોર્મ છે. આ પ્લેટફોર્મ દરેક ભારતીય નાગરિકને દસ્તાવેજોના ડિજિટલ સંગ્રહ માટે 1GB ક્લાઉડ સ્પેસ પ્રદાન કરે છે.

‘Issued’ Documents Vs. ‘Uploaded’ Documents

પાસપોર્ટ વેરિફિકેશન માટે DigiLocker નો ઉપયોગ કરતી વખતે આ તફાવત સમજવો ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે:

1. Issued Documents (જારી કરાયેલા દસ્તાવેજો):
   • આ એવા દસ્તાવેજો છે જે સીધા જ સરકારી સંસ્થાઓ (જેમ કે UIDAI, CBSE, MoRTH, વગેરે) દ્વારા DigiLocker પ્લેટફોર્મ પર ડિજિટલ રીતે જારી કરવામાં આવે છે.
   • પાસપોર્ટ વેરિફિકેશન માટે, માત્ર આ ‘Issued Documents’ જ માન્ય ગણાય છે.
   • ઉદાહરણો: ડિજિટલ આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ ડેટા, ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ, માર્કશીટ વગેરે.

Uploaded Documents (અપલોડ કરેલા દસ્તાવેજો):

આ એવા દસ્તાવેજો છે જે તમે પોતે સ્કેન કરીને તમારા DigiLocker ડ્રાઇવમાં અપલોડ કર્યા છે.

આ દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે સરકારી વેરિફિકેશન માટે થતો નથી, કારણ કે તેમની અધિકૃતતા (Authenticity) સીધી સરકારી સ્રોતમાંથી ચકાસી શકાતી નથી.

DigiLocker નું મુખ્ય મહત્ત્વ તેની સુરક્ષા અને અધિકૃતતા (Security and Authenticity) માં રહેલું છે. સરકારી સિસ્ટમ્સ માટે, DigiLocker માંથી પ્રાપ્ત થયેલ દસ્તાવેજ એ જ સરકારી એજન્સી દ્વારા જારી કરાયેલું પ્રમાણપત્ર માનવામાં આવે છે. આનાથી દસ્તાવેજોની ચકાસણીમાં લાગતો સમય નાટકીય રીતે ઘટી જાય છે.