સેલેરી એકાઉન્ટના 5 છુપાયેલા ફાયદા: શું તમે જાણો છો? – સેલેરી એકાઉન્ટના ફાયદા
શું તમે નોકરી કરો છો અને તમારો પગાર દર મહિને બેંક ખાતામાં જમા થાય છે? જો હા, તો તમારું બેંક એકાઉન્ટ સંભવતઃ ‘સેલેરી એકાઉન્ટ’ (Salary Account) હશે. આપણામાંથી મોટાભાગના લોકો પગાર આવે એટલે તેમાંથી પૈસા ઉપાડી લેવા, બિલ ભરવા કે રોકાણ કરવા પૂરતો જ આ એકાઉન્ટનો ઉપયોગ કરે છે.
પરંતુ, શું તમે જાણો છો કે બેંકો સેલેરી એકાઉન્ટ ધારકોને ઘણી બધી એવી સુવિધાઓ આપે છે, જેના વિશે ૯૦% લોકોને ખબર જ નથી હોતી! સામાન્ય સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ (બચત ખાતા) કરતાં સેલેરી એકાઉન્ટ ઘણું અલગ અને ફાયદાકારક હોય છે. આજે આપણે પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બેન્કિંગ ટિપ્સના ભાગરૂપે સેલેરી એકાઉન્ટના ૫ છુપાયેલા (Hidden) ફાયદાઓ વિશે વિગતે વાત કરીશું.
તો ચાલો, ઉદાહરણ સાથે સમજીએ કે તમારું સેલેરી એકાઉન્ટ તમને કયા કયા અદભુત ફાયદા કરાવી શકે છે.
૧. ઝીરો બેલેન્સની સુવિધા અને ઓછા ચાર્જીસ (Zero Balance & Free Services)
સામાન્ય બચત ખાતામાં તમારે અમુક મિનિમમ બેલેન્સ (Minimum Average Balance – MAB) જાળવી રાખવું પડે છે. શહેરી વિસ્તારોમાં આ મર્યાદા ₹૫,૦૦૦ થી લઈને ₹૧૦,૦૦૦ સુધીની હોય છે. જો બેલેન્સ ઓછું થાય, તો બેંક પેનલ્ટી (દંડ) કાપે છે. પરંતુ સેલેરી એકાઉન્ટમાં આવું હોતું નથી!
સેલેરી એકાઉન્ટનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તે ઝીરો બેલેન્સ એકાઉન્ટ હોય છે. આ ઉપરાંત, આ ખાતામાં ઘણા બેન્કિંગ ચાર્જીસ મફત હોય છે.
- એકાઉન્ટ મેઇન્ટેનન્સ ચાર્જ (AMC): સેલેરી એકાઉન્ટમાં કોઈ મેઇન્ટેનન્સ ચાર્જ લાગતો નથી.
- ફ્રી એટીએમ (ATM) ટ્રાન્ઝેક્શન: સામાન્ય ખાતામાં મહિનામાં ૩ કે ૫ વખત એટીએમ ફ્રી હોય છે, પણ સેલેરી એકાઉન્ટમાં તમે કોઈપણ બેંકના એટીએમમાંથી અમર્યાદિત (Unlimited) વાર મફત પૈસા ઉપાડી શકો છો (અમુક બેંકોના નિયમો મુજબ).
- ફ્રી ચેકબુક અને ડિમાન્ડ ડ્રાફ્ટ (DD): ઓનલાઇન ટ્રાન્ઝેક્શન (NEFT/RTGS) અને ચેકબુક જેવી સુવિધાઓ બિલકુલ મફત હોય છે.
ઉદાહરણથી સમજીએ: રમેશભાઈ એક પ્રાઇવેટ કંપનીમાં નોકરી કરે છે. મહિનાની આખરમાં તેમના ખાતામાં માત્ર ૫૦ રૂપિયા જ બચ્યા છે. છતાં બેંક તેમના ખાતામાંથી કોઈ દંડ કાપશે નહીં, કારણ કે તેમનું ખાતું ‘સેલેરી એકાઉન્ટ’ છે. જ્યારે તેમના પાડોશી સુરેશભાઈના સામાન્ય બચત ખાતામાં બેલેન્સ ૫,૦૦૦ થી નીચે જતાં બેંકે ૩૦૦ રૂપિયા પેનલ્ટી કાપી લીધી.
૨. ઓવરડ્રાફ્ટ (Overdraft – OD) ની સુવિધા: મુશ્કેલીના સમયનો સાથી
આ એક એવો ફાયદો છે જે ખરા અર્થમાં ‘છુપાયેલો’ છે! ઘણા લોકોને ખબર જ નથી હોતી કે સેલેરી એકાઉન્ટમાં બેંક ‘ઓવરડ્રાફ્ટ’ (OD) ફેસિલિટી આપે છે. ઓવરડ્રાફ્ટ એટલે તમારા ખાતામાં પૈસા ન હોય, છતાં પણ તમે બેંકમાંથી અમુક રકમ ઉપાડી શકો છો.
તમારા ખાતામાં નિયમિત પગાર જમા થતો હોવાથી, બેંક તમારા પર વિશ્વાસ મૂકીને તમારા પગારની ૮૦% થી ૧૦૦% જેટલી રકમની ઓવરડ્રાફ્ટ લિમિટ આપે છે.
- જ્યારે તમને અચાનક પૈસાની જરૂર પડે (જેમ કે હોસ્પિટલનો ખર્ચ કે કોઈ ઇમરજન્સી), ત્યારે તમારે કોઈ પાસે હાથ ફેલાવવાની જરૂર પડતી નથી.
- તમે જેટલા દિવસ માટે આ વધારાના પૈસા વાપરશો, માત્ર એટલા જ દિવસનું વ્યાજ ચૂકવવું પડશે. પર્સનલ લોન કરતા આ ઘણું સસ્તું અને ઝડપી છે.
ઉદાહરણથી સમજીએ: મયંકનો પગાર ₹૫૦,૦૦૦ છે અને મહિનાની ૨૫ તારીખે તેના એકાઉન્ટમાં બેલેન્સ ઝીરો થઈ ગયું છે. અચાનક તેના દીકરાની સ્કૂલ ફી ભરવાની આવે છે અને ₹૨૦,૦૦૦ ની જરૂર પડે છે. મયંક તેના સેલેરી એકાઉન્ટની ઓવરડ્રાફ્ટ ફેસિલિટીનો ઉપયોગ કરીને તુરંત ₹૨૦,૦૦૦ ઉપાડી લે છે. જ્યારે ૧ તારીખે તેનો પગાર જમા થશે, ત્યારે બેંક ₹૨૦,૦૦૦ અને ૫ દિવસનું નજીવું વ્યાજ કાપીને બાકીના પૈસા એકાઉન્ટમાં જમા કરી દેશે.
૩. પ્રીમિયમ ડેબિટ કાર્ડ અને મફત લાઉન્જ એક્સેસ
સામાન્ય બેંક એકાઉન્ટ ખોલાવતી વખતે બેંક તમને ક્લાસિક કે બેઝિક ડેબિટ કાર્ડ આપે છે, જેનો વાર્ષિક ચાર્જ ₹૧૫૦ થી ₹૫૦૦ સુધી હોય છે. પરંતુ જો તમારું સેલેરી એકાઉન્ટ હોય, તો બેંક તમને પ્રાઇવેટ, પ્લેટિનમ કે સિગ્નેચર ડેબિટ કાર્ડ (Premium Debit Cards) આપે છે, જે ઘણીવાર લાઇફટાઇમ ફ્રી હોય છે!
આ પ્રીમિયમ કાર્ડ્સના અઢળક ફાયદા છે:
- એરપોર્ટ લાઉન્જ એક્સેસ (Airport Lounge Access): જો તમે ફ્લાઇટમાં મુસાફરી કરતા હોવ, તો એરપોર્ટ પર લાઉન્જમાં મફત જમવાની અને આરામ કરવાની સુવિધા મળે છે.
- વધુ કેશ ઉપાડવાની લિમિટ: સામાન્ય કાર્ડમાં રોજના ₹૨૦,૦૦૦ ઉપાડી શકાય, જ્યારે આ કાર્ડથી તમે રોજના ₹૧ લાખ કે તેથી વધુ ઉપાડી શકો છો.
- કેશબેક અને રિવોર્ડ્સ: ઓનલાઇન શોપિંગ પર ડબલ રિવોર્ડ પોઇન્ટ્સ અને બુકમાયશો (BookMyShow) જેવી એપ પર મૂવી ટિકિટમાં ડિસ્કાઉન્ટ પણ મળે છે.
ઉદાહરણથી સમજીએ: નેહા એરપોર્ટ પર તેની ફ્લાઇટની રાહ જોઈ રહી છે. સામાન્ય રીતે એરપોર્ટના રેસ્ટોરન્ટમાં જમવાનો ખર્ચ ₹૧૫૦૦ આસપાસ થાય છે. પણ નેહા પાસે તેના સેલેરી એકાઉન્ટનું ‘પ્લેટિનમ ડેબિટ કાર્ડ’ છે. તે માત્ર ₹૨ નો ચાર્જ ચૂકવીને એરપોર્ટ લાઉન્જમાં ફ્રી બુફે જમવાનો અને આરામદાયક સોફા પર બેસવાનો લાભ લે છે.
૪. લોન અને ક્રેડિટ કાર્ડ પર પ્રાયોરિટી અને ઓછું વ્યાજ
બેંકો માટે સેલેરી એકાઉન્ટ વાળા ગ્રાહકો સૌથી ‘સેફ’ (Safe) ગ્રાહકો ગણાય છે, કારણ કે તેમની આવક નિશ્ચિત હોય છે. તેથી જ્યારે તમે લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડ માટે એપ્લાય કરો છો, ત્યારે તમને ખાસ ટ્રીટમેન્ટ મળે છે.
- સસ્તી લોન: તમને પર્સનલ લોન, હોમ લોન કે કાર લોનના વ્યાજ દરમાં ૦.૨૫% થી લઈને ૦.૫૦% સુધીનું ડિસ્કાઉન્ટ મળી શકે છે.
- ઝીરો પ્રોસેસિંગ ફી: ઘણી બેંકો સેલેરી એકાઉન્ટ ધારકો માટે લોનની પ્રોસેસિંગ ફી (Processing Fee) બિલકુલ માફ કરી દે છે.
- ઇન્સ્ટન્ટ / પ્રી-એપ્રુવ્ડ ક્રેડિટ કાર્ડ (Pre-approved Credit Card): તમારે ક્રેડિટ કાર્ડ માટે અલગથી ઇન્કમ પ્રૂફ (આવકનો પુરાવો) આપવો પડતો નથી. બેંક સામેથી તમને લાઇફટાઇમ ફ્રી ક્રેડિટ કાર્ડ ઓફર કરે છે.
ઉદાહરણથી સમજીએ: રાહુલ અને અમિત બંને એક જ બેંકમાંથી ₹૧૦ લાખની કાર લોન લેવા જાય છે. અમિતનું તે બેંકમાં સેલેરી એકાઉન્ટ નથી, તેથી તેને ૯.૫% વ્યાજ અને ₹૫,૦૦૦ પ્રોસેસિંગ ફી ચૂકવવી પડે છે. જ્યારે રાહુલનું તે જ બેંકમાં સેલેરી એકાઉન્ટ હોવાથી તેને ૯.૦% ના વ્યાજે લોન મળે છે અને પ્રોસેસિંગ ફી ૧૦૦% માફ થઈ જાય છે! રાહુલે હજારો રૂપિયા બચાવી લીધા.
૫. ફ્રી ઇન્સ્યોરન્સ કવર અને અન્ય છુપાયેલા ફાયદા (Free Insurance & Other Benefits)
આ ફાયદો એવો છે જે ખરાબ સમયમાં તમારા પરિવારને ખૂબ મદદરૂપ થઈ શકે છે. મોટાભાગના પ્રીમિયમ સેલેરી એકાઉન્ટ્સ સાથે બેંક તરફથી ફ્રી એક્સિડન્ટલ ડેથ ઇન્સ્યોરન્સ કવર (અકસ્માત વીમો) મળે છે.
- જો એકાઉન્ટ ધારકનું અકસ્માતમાં મૃત્યુ થાય, તો બેંક તેના નોમિની (વારસદાર) ને ₹૫ લાખથી લઈને ₹૨૦ લાખ સુધીનું વળતર આપે છે. આના માટે તમારે કોઈ પ્રીમિયમ ભરવાનું હોતું નથી! (નોંધ: આનો લાભ લેવા માટે સામાન્ય રીતે છેલ્લા ૩ થી ૬ મહિનામાં એકાઉન્ટમાંથી કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન થયેલું હોવું જોઈએ).
- ડીમેટ એકાઉન્ટ (Demat Account) ઓફર્સ: જો તમે શેરબજારમાં રોકાણ કરવા માંગતા હોવ, તો બેંક તમને ફ્રી ડીમેટ એકાઉન્ટ ખોલી આપે છે અને વાર્ષિક મેઇન્ટેનન્સ ચાર્જ (AMC) પણ માફ કરે છે.
- લોકર પર ડિસ્કાઉન્ટ: સેલેરી એકાઉન્ટ ધારકોને બેંકના સેફ ડિપોઝીટ લોકરના ભાડામાં ૧૦% થી ૨૫% સુધીનું ડિસ્કાઉન્ટ મળે છે.
ઉદાહરણથી સમજીએ: વિપુલભાઈ એક કંપનીમાં મેનેજર હતા. કમનસીબે એક રોડ એક્સિડન્ટમાં તેમનું નિધન થયું. તેમના પરિવારને આર્થિક સહાયની જરૂર હતી. જ્યારે બેંકમાં તેમના ખાતાની તપાસ કરવામાં આવી, ત્યારે જાણવા મળ્યું કે તેમના સેલેરી એકાઉન્ટ સાથે ₹૧૦ લાખનો ફ્રી એક્સિડન્ટલ વીમો જોડાયેલો હતો. તેમના પત્નીને બેંક તરફથી કોઈ પણ વધારાના ખર્ચ વિના આખી રકમ મળી ગઈ, જેણે મુશ્કેલ સમયમાં તેમને મોટી રાહત આપી.
ખાસ ધ્યાન રાખવા જેવી બાબતો (Important Note)
જોકે સેલેરી એકાઉન્ટના ઘણા ફાયદા છે, પરંતુ એક મહત્વનો નિયમ પણ તમારે જાણવો જોઈએ.
- જો સતત ૩ મહિના સુધી તમારા એકાઉન્ટમાં પગાર જમા ન થાય (ધારો કે તમે નોકરી બદલી હોય કે નોકરી છોડી દીધી હોય), તો બેંક આ સેલેરી એકાઉન્ટને ધીમેથી ‘સામાન્ય સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ’ માં બદલી નાખે છે.
- એકવાર તે સામાન્ય એકાઉન્ટ બની જાય, પછી તેમાં મિનિમમ બેલેન્સ જાળવવું ફરજિયાત બની જાય છે. જો તમે બેલેન્સ નહીં જાળવો, તો બેંક ચાર્જ કાપવાનું શરૂ કરી દેશે.
તેથી, જો તમે નોકરી છોડો અથવા તમારો પગાર બીજા ખાતામાં આવવા લાગે, તો જૂના સેલેરી એકાઉન્ટને બંધ કરાવી દેવું અથવા તેમાં મિનિમમ બેલેન્સ જાળવવું હિતાવહ છે.
