સોલાર લગાવવાનો સૌથી યોગ્ય સમય: 3kW થી વધુની સિસ્ટમ માટે હવે મળશે સીધી ફ્લેટ સબસિડી, જાણો નવા નિયમો
આજના સમયમાં મોંઘવારી જે રીતે વધી રહી છે, તેમાં સામાન્ય માણસ માટે ઘરનું લાઈટ બિલ ભરવું એક મોટો પડકાર બની ગયો છે. ઉનાળો હોય કે શિયાળો, વીજળીના વપરાશ સામે બિલ હંમેશા ઊંચું જ આવે છે. આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ તરીકે કેન્દ્ર સરકારની ‘પીએમ સૂર્ય ઘર: મફત વીજળી યોજના’ આશીર્વાદ સમાન સાબિત થઈ રહી છે.
તાજેતરમાં સરકાર દ્વારા સોલાર સબસિડીના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. ખાસ કરીને જે લોકો 3kW થી મોટી સોલાર સિસ્ટમ લગાવવા માંગે છે, તેમના માટે પ્રક્રિયા એકદમ સરળ કરી દેવામાં આવી છે. હવે ગૂંચવણભરી ગણતરીઓને બદલે ‘સીધી ફ્લેટ સબસિડી’ (Direct Flat Subsidy) આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
1. શું છે 3kW થી વધુની સિસ્ટમ માટેનો નવો નિયમ?
અત્યાર સુધી એવું હતું કે સોલાર સબસિડીની ગણતરી અલગ-અલગ સ્લેબ મુજબ કરવામાં આવતી હતી. 1kW માટે અલગ રકમ, 2kW માટે અલગ અને 3kW થી ઉપર માટે ટકાવારી મુજબ ગણતરી થતી હતી. આના કારણે સામાન્ય નાગરિકો માટે એ સમજવું અઘરું પડતું હતું કે તેમને અંતે કેટલા પૈસા પાછા મળશે.
નવા ફેરફાર મુજબ: સરકારે હવે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે 3kW સુધીની સિસ્ટમ માટે સબસિડી નક્કી કરેલા દર મુજબ મળશે, પરંતુ જો તમે 3kW થી વધુ (દા.ત. 4kW, 5kW કે 10kW) ની સિસ્ટમ લગાવો છો, તો તમને એક નક્કી કરેલી ફ્લેટ સબસિડી જ મળશે. આનો અર્થ એ કે હવે તમારે લાંબી ગણતરી કરવાની જરૂર નથી, સીધો જ મોટો આર્થિક ફાયદો થશે.
2. સબસિડીનું માળખું: તમને કેટલા પૈસા મળશે? (ઉદાહરણ સાથે)
ચાલો આપણે સમજીએ કે અત્યારે સરકાર કેટલી સબસિડી આપી રહી છે:
| સિસ્ટમની ક્ષમતા | સબસિડીની રકમ (અંદાજિત) | ફાયદો |
| 1 kW | ₹ 30,000 | નાના ઘર માટે ઉત્તમ |
| 2 kW | ₹ 60,000 | મધ્યમ વપરાશ માટે બેસ્ટ |
| 3 kW કે તેથી વધુ | ₹ 78,000 (ફ્લેટ) | મોટું કુટુંબ અને વધુ બચત |
ઉદાહરણ: જો તમે 5kW ની સિસ્ટમ લગાવો છો, તો પણ તમને મહત્તમ ₹78,000 ની ફ્લેટ સબસિડી મળશે. આ રકમ સીધી તમારા બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.
3. શા માટે 3kW થી વધુની સિસ્ટમ લગાવવી ફાયદાકારક છે?
ગુજરાતમાં ઘણા પરિવારોમાં એસી (AC), ગીઝર, વોશિંગ મશીન અને વોટર પંપ જેવી વસ્તુઓનો વપરાશ વધુ હોય છે. આવા કિસ્સામાં 2kW કે 3kW ની સિસ્ટમ ઓછી પડી શકે છે.
- વીજળી બિલ શૂન્ય: 3kW થી મોટી સિસ્ટમ લગાવવાથી તમે દર મહિને 300 થી 400 યુનિટ વીજળી પેદા કરી શકો છો, જે મોટા ઘર માટે પૂરતી છે.
- ખર્ચમાં સ્પષ્ટતા: ફ્લેટ સબસિડીને કારણે ગ્રાહકને ખબર હોય છે કે તેણે વેન્ડરને કેટલા ચૂકવવાના છે અને સરકાર પાસેથી કેટલા પાછા આવશે.
- લાંબા ગાળાનું રોકાણ: સોલાર પેનલની આયુષ્ય 25 વર્ષની હોય છે. એકવાર રોકાણ કર્યા પછી 25 વર્ષ સુધી ફ્રી વીજળી મળે છે.
4. સોલાર સિસ્ટમ લગાવવા માટેની લાયકાત
નવી ગાઈડલાઈન્સ મુજબ, નીચે મુજબની લાયકાત ધરાવતા લોકો અરજી કરી શકે છે:
- અરજદાર ભારતનો નાગરિક હોવો જોઈએ.
- પોતાનું સ્વતંત્ર મકાન અથવા છત હોવી જોઈએ (ભાડાના મકાનમાં માલિકની સંમતિ જરૂરી છે).
- વીજળી કનેક્શન સક્રિય હોવું જોઈએ અને તે ગ્રિડ (દા.ત. PGVCL, UGVCL, MGVCL, DGVCL) સાથે જોડાયેલું હોવું જોઈએ.
- અગાઉ આ યોજના હેઠળ સબસિડી મેળવેલી ન હોવી જોઈએ.
5. અરજી કરવાની ઓનલાઇન પ્રક્રિયા (Step-by-Step)
હવે સબસિડી મેળવવા માટે સરકારી કચેરીઓના ધક્કા ખાવાની જરૂર નથી. બધું જ ઓનલાઇન છે:
- રજીસ્ટ્રેશન: સૌ પ્રથમ [શંકાસ્પદ લિંક દૂર કરી] પોર્ટલ પર જાઓ. તમારું રાજ્ય અને વીજ વિતરણ કંપની પસંદ કરો.
- અરજી સબમિટ કરો: તમારો ગ્રાહક નંબર (Consumer Number), મોબાઈલ નંબર અને ઈમેલ આઈડી નાખી લોગઈન કરો અને ફોર્મ ભરો.
- ટેકનિકલ ફીઝિબિલિટી: તમારી વીજ કંપની તપાસશે કે તમારી છત પર સોલાર લગાવી શકાય તેમ છે કે નહીં. મંજૂરી મળ્યા પછી જ આગળ વધો.
- ઇન્સ્ટોલેશન: સરકાર દ્વારા માન્ય (Empanelled) વેન્ડર પાસે જ સોલાર પેનલ નખાવો.
- નેટ મીટરિંગ: સિસ્ટમ લાગ્યા પછી નેટ મીટર માટે અરજી કરો. અધિકારી આવીને તપાસ કરશે અને સર્ટિફિકેટ આપશે.
- સબસિડી ક્લેમ: છેલ્લે, પોર્ટલ પર તમારા બેંક ખાતાની વિગત અને કેન્સલ ચેક અપલોડ કરો. 30 દિવસની અંદર સબસિડી તમારા ખાતામાં આવી જશે.
6. ગુજરાતીઓ માટે ખાસ ટિપ્સ
- ગુજરાત સરકારની યોજના: કેન્દ્રની સબસિડી ઉપરાંત ગુજરાતમાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા પણ વિવિધ પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવે છે.
- પેનલની ગુણવત્તા: હંમેશા ‘Made in India’ પેનલનો આગ્રહ રાખો, કારણ કે સબસિડી મેળવવા માટે તે ફરજિયાત છે.
- જગ્યાની જરૂરિયાત: 1kW માટે અંદાજે 100 ચોરસ ફૂટ સાફ અને છાયા વગરની જગ્યા જોઈએ. જો તમે 5kW લગાવો છો તો 500 ચોરસ ફૂટ જગ્યાની વ્યવસ્થા રાખવી.
7. પર્યાવરણ અને આર્થિક ફાયદો
સોલાર એનર્જી માત્ર પૈસા જ નથી બચાવતી, પણ પર્યાવરણને પણ બચાવે છે. કોલસાથી બનતી વીજળી પ્રદૂષણ ફેલાવે છે, જ્યારે સોલાર ‘ગ્રીન એનર્જી’ છે. જો દરેક ગુજરાતી પોતાના ઘરની છત પર સોલાર લગાવે, તો ગ્લોબલ વોર્મિંગ સામે લડવામાં આપણે મોટું યોગદાન આપી શકીએ છીએ.