માત્ર ₹20 ના ખર્ચે લાખોનું સુરક્ષા કવચ! જાણો 6 સૌથી સસ્તી અને શ્રેષ્ઠ સરકારી યોજનાઓ વિશે
આજના સમયમાં મોંઘવારી અને અનિશ્ચિતતા એટલી વધી ગઈ છે કે સામાન્ય માણસ માટે અચાનક આવી પડતી આફત સામે લડવું મુશ્કેલ બની જાય છે. ભલે તે સ્વાસ્થ્યને લગતી સમસ્યા હોય કે કોઈ અકસ્માત, આર્થિક સુરક્ષા હોવી ખૂબ જરૂરી છે.
મોટાભાગના લોકો એવું માને છે કે વીમો લેવો એટલે હજારો રૂપિયાનું પ્રીમિયમ ભરવું. પરંતુ, ભારત સરકાર ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકો માટે એવી યોજનાઓ ચલાવે છે જેમાં વાર્ષિક પ્રીમિયમ માત્ર ₹20 થી શરૂ થાય છે. આ લેખમાં આપણે આવી જ 6 મુખ્ય યોજનાઓ વિશે વિગતવાર સમજીશું.
1. પ્રધાનમંત્રી સુરક્ષા સરકારી વીમા યોજનાઓ 2026 (PMSBY)
આ યોજના ખાસ કરીને અકસ્માત સામે રક્ષણ આપવા માટે બનાવવામાં આવી છે. તે વિશ્વની સૌથી સસ્તી વીમા યોજનાઓમાંની એક છે.
- પ્રીમિયમ: માત્ર ₹20 પ્રતિ વર્ષ (તમારા બેંક ખાતામાંથી આપમેળે કપાઈ જાય છે).
- મળવાપાત્ર લાભ: * અકસ્માતમાં મૃત્યુ થાય તો પરિવારને ₹2 લાખ.
- બંને આંખ અથવા બંને હાથ-પગ ગુમાવવા જેવી સંપૂર્ણ અપંગતા પર ₹2 લાખ.
- એક આંખ અથવા એક હાથ-પગની આંશિક અપંગતા પર ₹1 લાખ.
- ઉંમર: 18 થી 70 વર્ષ.
- દાખલો: ધારો કે રમેશભાઈ એક ફેક્ટરીમાં કામ કરે છે. તેમણે બેંકમાં જઈને આ યોજના ફોર્મ ભર્યું છે. જો રસ્તામાં તેમનો અકસ્માત થાય, તો માત્ર ₹20 માં તેમના પરિવારને આર્થિક ટેકો મળી શકે છે.
2. પ્રધાનમંત્રી જીવન જ્યોતિ વીમા યોજના (PMJJBY)
આ એક ‘ટર્મ લાઈફ ઇન્સ્યોરન્સ’ છે. જેનો અર્થ છે કે કોઈપણ કારણસર વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય, તો તેના પરિવારને રકમ મળે છે.
- પ્રીમિયમ: ₹436 પ્રતિ વર્ષ.
- મળવાપાત્ર લાભ: કોઈપણ કારણસર (બીમારી કે અકસ્માત) મૃત્યુ થાય તો વારસદારને ₹2 લાખ રોકડા મળે છે.
- ઉંમર: 18 થી 50 વર્ષ (55 વર્ષ સુધી રિન્યુ કરી શકાય છે).
- શા માટે જરૂરી? ઘરના કમાતા વ્યક્તિ માટે આ યોજના આશીર્વાદ સમાન છે, કારણ કે દિવસના માત્ર ₹1.20 ના ખર્ચે ₹2 લાખની સુરક્ષા મળે છે.
3. આયુષ્માન ભારત – PM જન આરોગ્ય યોજના (PM-JAY)
હોસ્પિટલના લાખોના બિલમાંથી મુક્તિ અપાવતી આ યોજના ગરીબ પરિવારો માટે વરદાન છે.
- પ્રીમિયમ: સંપૂર્ણ મફત (સરકાર દ્વારા ખર્ચ ઉઠાવવામાં આવે છે).
- મળવાપાત્ર લાભ: દર વર્ષે પરિવાર દીઠ ₹5 લાખ સુધીની મફત સારવાર.
- વિશેષતા: સરકારી અને માન્યતા પ્રાપ્ત ખાનગી હોસ્પિટલોમાં કેશલેસ સારવાર. ગંભીર બીમારીઓ જેમ કે કેન્સર, હૃદયરોગ અને કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટનો પણ સમાવેશ થાય છે.
- પાત્રતા: SECC-2011 ના ડેટા મુજબના નબળા પરિવારો અને અંત્યોદય કાર્ડ ધારકો.
4. આમ આદમી વીમા યોજના (AABY)
આ યોજના અસંગઠિત ક્ષેત્રના મજૂરો અને શ્રમિકો માટે છે જેમની પાસે કોઈ કાયમી નોકરી નથી.
- પ્રીમિયમ: સામાન્ય રીતે ₹200 હોય છે, જેમાં 50% સરકાર સબસિડી આપે છે (એટલે કે વ્યક્તિએ માત્ર ₹100 ભરવાના રહે છે).
- મળવાપાત્ર લાભ: * કુદરતી મૃત્યુ પર ₹30,000.
- અકસ્માતથી મૃત્યુ અથવા સંપૂર્ણ અપંગતા પર ₹75,000.
- વધારાનો લાભ: આ યોજના હેઠળ જે સભ્ય જોડાયેલા હોય, તેમના બે બાળકોને ધોરણ 9 થી 12 સુધી અભ્યાસ માટે શિષ્યવૃત્તિ (Scholarship) પણ આપવામાં આવે છે.
5. પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજના (PMMSY) – વીમા કવચ
ગુજરાતનો દરિયાકિનારો મોટો છે, તેથી માછીમારો માટે આ યોજના ખૂબ જ મહત્વની છે.
- લાભ: માછીમારો જ્યારે દરિયામાં માછીમારી કરવા જાય છે ત્યારે જોખમ રહેલું હોય છે. આ યોજના હેઠળ માછીમારોને અકસ્માત વીમો આપવામાં આવે છે.
- સહાય: અકસ્માતે મૃત્યુના કિસ્સામાં ₹5 લાખ સુધીની સહાય અને હોસ્પિટલના ખર્ચમાં મદદ મળે છે. આ યોજના માછીમારોના જીવન ધોરણને સુધારવા માટે છે.
6. અટલ પેન્શન યોજના (APY) અને નિર્મય ગુજરાત
વૃદ્ધાવસ્થામાં કોઈની પાસે હાથ ફેલાવવો ન પડે તે માટે ‘અટલ પેન્શન યોજના’ શ્રેષ્ઠ છે.
- અટલ પેન્શન યોજના: તમારી ઉંમર મુજબ નાનું પ્રીમિયમ ભરીને 60 વર્ષની ઉંમર પછી દર મહિને ₹1,000 થી ₹5,000 સુધીનું ફિક્સ પેન્શન મેળવી શકો છો.
- નિર્મય ગુજરાત: ગુજરાત સરકાર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી આ પહેલ હેઠળ બિન-ચેપી રોગો (BP, ડાયાબિટીસ, કેન્સર) ની મફત તપાસ અને સારવાર કરવામાં આવે છે.
આ યોજનાઓનો લાભ કેવી રીતે લેવો?
ઘણા લોકો માહિતીના અભાવે આ યોજનાઓથી વંચિત રહી જાય છે. તમે નીચે મુજબ પગલાં લઈ શકો છો:
- નજીકની બેંક: તમારી જે બેંકમાં સેવિંગ ખાતું હોય ત્યાં જઈને PMSBY અને PMJJBY માટે ફોર્મ ભરો.
- પોસ્ટ ઓફિસ: પોસ્ટ ઓફિસમાં પણ આ સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.
- ઓનલાઇન પોર્ટલ: તમે myscheme.gov.in અથવા આયુષ્માન ભારતની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર જઈને તમારી પાત્રતા તપાસી શકો છો.
- જન સેવા કેન્દ્ર: ગામડામાં રહેતા લોકો VCE (વીસીઈ) અથવા જન સેવા કેન્દ્ર પરથી ફોર્મ ભરી શકે છે.